ABD Başkanı Donald Trump’ın önerisiyle hayata geçirilen ve İsrail’in Gazze’de sürdürdüğü saldırıları durdurmayı, bölgenin yeniden ayağa kaldırılmasını hedefleyen Gazze Barış Kurulu girişiminde bugün kritik bir eşik aşılıyor. Kurula katılacak ülkeler, İsviçre’de düzenlenen toplantıda anlaşma metnini onaylarken, imzaları atıyor.
‘GAZZE SAVAŞINI DURDURUYORUZ’
Trump imza töreninde yaptığı açıklamada kurul üyelerini tanıtırken “Burada herkes harika iş çıkardı. Gazze’deki savaşı da durduruyoruz. Burada çok büyük yangınlar vardı. 59 ülke var Orta Doğu barışına katılan. Eğer Hamas verdiğini sözü tutmazsa diye bir tehditte bulunduk ama bence sözlerini tutacaklar. Silahlarını teslim edecekler, etmezlerse de sonları olacak. Barış konusundaki hedeflerimizle ilgili Haziran ayında da İran’da bir operasyon gerçekleştirdik ve bütün nükleer tesisleri yok ettik” dedi.
DIŞİŞLERİ BAKANI HAKAN FİDAN TÜRKİYE’Yİ TEMSİL EDİYOR
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı temsilen toplantıya katılarak Gazze Barış Kurulu Şartı’nı Türkiye adına imzalıyor. Ankara, Gazze’de kalıcı ateşkesin sağlanması ve barış sürecinin denetlenmesi konusunda aktif rol üstlenmeye hazırlanıyor.
AVRUPA’DAN ÇATLAK SESLER
Türkiye sürece güçlü destek verirken, Avrupa cephesinde tablo parçalı. İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, ülkesinin Davos’ta düzenlenen Barış Kurulu toplantısına katılmama kararı aldığını açıkladı. İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ise Trump öncülüğünde hazırlanan tüzüğün İtalya Anayasası’yla örtüşmediğini belirterek bugünkü törende imza atamayacaklarını duyurdu.
Meloni, buna rağmen Roma yönetiminin Orta Doğu barış planının uygulanması ve iki devletli çözümün inşasında kritik rol oynayabileceğini, İtalya’nın ve Avrupa’nın böylesi bir mekanizmanın tamamen dışında kalmasının stratejik açıdan mantıklı olmayacağını vurguladı.
KİM KATILIYOR, KİM MESAFELİ?
Trump’ın dünya liderlerine gönderdiği davetler farklı tepkilerle karşılandı. Macaristan, Belarus ve Özbekistan daveti hızlıca kabul ederken; Kanada, Rusya ve Çin ayrıntıları incelemek üzere temkinli bir tutum benimsedi.
Fransa, Norveç, İsveç, Danimarka ve Slovenya ise mevcut haliyle kurulda yer almayı reddetti. Bu durum Trump’ın sert tepkisine yol açtı; ABD Başkanı, Fransız şaraplarına yüzde 200 gümrük vergisi uygulanabileceğini dile getirdi.
GAZZE’DEN KÜRESEL KRİZLERE UZANAN YAPI
Başlangıçta yalnızca Gazze’de ateşkesin ve barış sürecinin denetlenmesi amacıyla kurulan yapı, zamanla küresel çatışmaları ele almayı hedefleyen daha geniş kapsamlı bir girişime dönüştü. Hafta sonu, kurucu üye pozisyonları için dünyanın farklı bölgelerindeki ülkelere yeni davetiyeler gönderildi.
Kurula daimi üyelik için ülkelerden 1 milyar dolar talep edileceği belirtilirken, ABD’li yetkililer bu bedelin zorunlu bir giriş ücreti olmadığını, gönüllülük esasına dayandığını savundu.
‘BM’NİN ALTERNATİFİ Mİ?’ TARTIŞMASI
Bazı davetli ülkeler, Birleşmiş Milletler’in yerini alabilecek yeni bir uluslararası yapıya katılmaya karşı olduklarını açıkça ifade etti. Trump ise yaptığı son açıklamada BM’nin faaliyetlerini sürdürmesini istediğini, ancak örgütün “daha fazlasını yapması gerektiğini” söyledi.
Öte yandan Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, Gazze’de yeniden yapılanma çalışmalarını koordine etmek üzere kurulun bir “geçiş yönetimi” işlevi görmesine daha önce yetki vermişti.
Türkiye’nin masada olduğu bu yeni denklemde, Gazze’nin geleceğine ilişkin kararların şekillenmesinde Ankara’nın ağırlığının artması dikkat çekiyor.
GAZZE BARIŞ KURULU NEDİR?
Beyaz Saray, Gazze’de ateşkes sürecinin ikinci aşamasının önemli bir parçası olarak kurulan “Barış Kurulu” üyeleri ile geçiş sürecini yönetecek olan “Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi” başkanını açıkladı. Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump’ın 20 maddelik Gazze’de barış planına atıf yapılarak, ikinci aşamaya geçildiğine dikkat çekildi.
Açıklamada, bu aşamanın önemli bir parçası olarak Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi’nin kurulduğu ve komiteye Filistin Yönetimi’nin eski Planlama Bakan Yardımcısı Dr. Ali Şaat’ın başkanlık edeceği duyuruldu.
‘BARIŞ KURULU’ ÜYELERİ
Beyaz Saray, Trump’ın başkanlık ettiği Barış Kurulu’nda çeşitli alanlarda görev yapacak üyelerin isimlerini açıkladı. Kurucu Yürütme Kurulu adı altında duyurulan Barış Kurulu’nda ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Trump’ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff, Trump’ın damadı ve eski başdanışmanı Jared Kushner, eski İngiltere Başbakanı Tony Blair, Marc Rowan, Ajay Banga ve Robert Gabriel yer aldı.
