ABD Başkanı Donald Trump’ın, İsrail’ye birlikte İran’a karşı başlattığı askeri harekatın, Amerikan ordusunu ciddi finansal baskı altına soktuğu, donanmanın savaş giderlerini karşılamak için personel maaşları için ayrılan fonlar dahil olmak üzere farklı bütçe kalemlerinden kaynak aktardığı kaydediliyor. İngiliz “The Guardian” gazetesinin ulaştığı belgelerin yanı sıra donanma yetkilileri, savunma yüklenicileri ve analistlerle yapılan görüşmeler, ABD donanmasının savaşın mali yükünü karşılamakta zorlandığını ortaya koydu. ABD-İsrail ortak operasyonlarının, özellikle Amerika’nın Avrupa’daki mühimmat stoklarını kritik seviyelere düşürdüğü, İran’ın misilleme saldırılarının Orta Doğu’daki stratejik askeri üslerine verdiği zararın Washington’ın savunma harcamaları üzerindeki baskıyı artırdığı belirtildi.
‘Çökmek üzere’
ABD Başkanı Donald Trump ise, İran’ın “çökmekte olan bir ülke” olduğunu savundu. Trump, kendisinin İran ile görüşmek istemediğini, aksine İran’ın anlaşmaya varmak için “yalvardığını” iddia etti. Trump bir başka açıklamasında da, Hürmüz Boğazı’nın açık olduğunu ve tankerlerin petrol taşımaya devam ettiğini belirterek “İran’la Konuşacak pek bir şey yok, onlarla konuşmak istemiyoruz. Görüşmek ya da başka bir şey yapmak niyetinde değiliz” dedi.
Maaş ödemeleri
Çatışma operasyonlarının finanse edilmesi amacıyla personel hesaplarındaki kaynaklara başvurulduğu ve bunun “maaş ödemelerinde açıklar” oluşmasına yol açtığı vurgulanırken, eski donanma subayı ve analist Harlan Ullman, yaşanan tabloyu “kumbaranın kırılması” olarak nitelendirdi, ordunun mevcut kaynaklarının tükenme noktasına geldiğini söyledi. Yetkililer ve donanma yüklenicileri de nakit sıkıntısı nedeniyle kıyı tesislerinde acil olmayan bakım ve onarım çalışmalarının ertelendiğini doğruladı. Donanmanın bütçe planlaması hakkında bilgi sahibi bir yetkili, savaş giderlerini karşılamak amacıyla, maaş bütçesi dahil, farklı bütçe kalemlerinden kaynak aktarıldığını belirtti. ABD Donanması için 2026 yılına ayrılan yaklaşık 300 milyar dolarlık bütçe, personel giderleri, gemi yapımı, silah tedariki ve günlük operasyonlar gibi farklı kalemlere dağıtılmış durumda. Yasal düzenlemeler, bu bütçe kalemleri arasında keyfi şekilde kaynak aktarılmasını sınırlandırıyor. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth de Kongre’ye acil fon çağrısında bulunarak, ek kaynak sağlanmaması halinde kritik bütçe açıklarıyla karşılaşılabileceği uyarısında bulundu. Hegseth, İran savaşının şimdiye kadar ABD’ye maliyetinin 35,7 milyar dolara ulaştığını açıkladı.
Kendisini ‘en iyi’ ilan etti
ABD Başkanı Donald Trump, eski başkanları başarılarına göre sıraladığı ve sosyal medyasından yayımladığı kişisel listede kendisini “gelmiş geçmiş en iyi” başkan ilan etti. Barack Obama, Joe Biden ve Jimmy Carter ise “başarısızlar” kategorisinde yer aldı. ABD tarihinin önde gelen başkanlarından Abraham Lincoln, George Washington, Franklin D. Roosevelt, Woodrow Wilson, Thomas Jefferson ve Andrew Jackson “iyi” kategorisinde bulunurken, Theodore Roosevelt’in de aralarında bulunduğu bazı eski başkanları ise “iyiye yakın”, Bill Clinton’ı da “ortalama” kategorisine koydu. Sıralamada John F. Kennedy, Ronald Reagan, Richard Nixon, Dwight D. Eisenhower, baba-oğul Bush’lar yer almıyor.
Ankara veBerlin’in Hürmüz girişimi ertelendi
Türkiye ile Almanya’nın ortak girişimiyle, 30 Ağustos’ta İstanbul’da düzenlenmesi beklenen, Hürmüz Boğazı ile ilgili krizin çözümüne yönelik dışişleri bakanları toplantısının ertelendiği bildirildi. Alman haber ajansı “dpa”, toplantının “katılımcılardan birinin programındaki aksaklıklar” nedeniyle ertelendiğini duyurdu.
Alman hükümet çevreleri, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile Alman mevkidaşı Johann Wadephul’un girişimiyle düzenlenecek toplantıya Suudi Arabistan, Pakistan ve Mısır’ın yanı sıra Fransa ve İngiltere dışişleri bakanlarının da katılmasının beklendiğini aktarmıştı. Görüşmelerde Hürmüz Boğazı’nda deniz taşımacılığının güvenliği ve serbestliği gibi konuların ele alınması bekleniyordu.
Hamaney: Doların rolünü azaltın
İran lideri Mücteba Hamaney, “Hükümet Haftası” nedeniyle yayımladığı mesajda ABD’nin İran’a yönelik başlattığı ekonomik savaşa değindi. ABD-İsrail planları, yaptırımlar ve ablukaya rağmen İran hükümetinin ortaya koyduğu çabaları takdir eden Hamaney, hükümeti enflasyon, işsizlik, piyasa yönetimi, büyüme, yatırım, yerli üretimi artırma ve İran ekonomisinde ABD dolarının rolünü azaltma konularına ciddi şekilde odaklanmaya çağırdı.
